Ngành thương mại điện tử châu Á thất thoát 72 tỷ USD mỗi năm ở khâu thanh toán

Dù Việt Nam thuộc nhóm thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử vẫn đang phải đối mặt với một thực trạng nhức nhối: “đánh mất” khách hàng ngay tại bước cuối cùng của giao dịch trực tuyến – khâu thanh toán.

Báo cáo của Nielsen IQ chỉ ra rằng Châu Á hiện đóng góp tới 62,6% vào mức tăng trưởng thương mại điện tử toàn cầu, khẳng định vai trò “đầu tàu” của nền kinh tế số thế giới. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất từ Payoneer lại chỉ ra một nghịch lý: quy mô kinh doanh càng mở rộng, mức độ thất thoát doanh thu ở bước thanh toán càng gia tăng.

Chỉ tính riêng tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, sự thiếu hụt hiệu quả trong hạ tầng thanh toán đang khiến các doanh nghiệp thiệt hại khoảng 72 tỷ USD mỗi năm. Nguyên nhân đến từ việc khách hàng từ bỏ giao dịch, quy trình thanh toán rời rạc cho đến các loại chi phí ẩn. Tại Việt Nam, bài toán này càng trở nên cấp bách khi làn sóng chuyển dịch sang mô hình bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng (DTC) và xuất khẩu xuyên biên giới đang diễn ra mạnh mẽ.

Chi phí ẩn từ những “lỗ hổng” thanh toán

Đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, việc chuyển hướng sang xây dựng các cửa hàng trực tuyến bán hàng độc lập đang trở thành lựa chọn chiến lược nhằm giảm áp lực chiết khấu sàn và tăng cường khả năng quản trị tệp khách hàng.

Dẫu vậy, việc sở hữu kênh bán hàng riêng mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở khả năng chuyển đổi nhu cầu thành giao dịch thực tế. Hiện tượng “thất thoát thanh toán”: khoản doanh thu bị hao hụt giữa giai đoạn khách hàng quyết định mua và thời điểm hoàn tất giao dịch thường bắt nguồn từ ba rào cản:
Từ bỏ giỏ hàng: Hiện tượng bỏ giỏ hàng xảy ra khi quy trình xác thực thanh toán thất bại, phương thức thanh toán ưu tiên không khả dụng, hoặc phát sinh các biến động chi phí đột ngột tại bước cuối cùng. Mỗi đơn hàng chưa hoàn tất không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn làm giảm hiệu quả của ngân sách tiếp thị đã đầu tư.
Phí giao dịch: Chênh lệch tỷ giá hối đoái âm thầm bào mòn biên lợi nhuận của mỗi đơn hàng xuyên biên giới. Xét trên quy mô lớn, những khoản khấu trừ này sẽ trở thành rào cản tài chính đáng kể.
Trì hoãn thanh toán: Các chu kỳ thanh toán kéo dài từ vài ngày đến vài tuần làm chậm khả năng tiếp cận vốn lưu động của doanh nghiệp, giai đoạn có thể rơi đúng vào thời điểm doanh nghiệp cần thanh khoản để bổ sung hàng tồn kho, vận hành quảng cáo và thanh toán với nhà cung cấp.

Trong bối cảnh chi phí tìm kiếm khách hàng mới ngày càng đắt đỏ, thay vì chỉ tập trung gia tăng lượt truy cập, doanh nghiệp cần mở rộng để tối ưu hóa giá trị chuyển đổi từ nhu cầu hiện hữu.

Số liệu từ Payoneer cho thấy, các doanh nghiệp bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng (DTC) quy mô vừa và nhỏ (mức doanh thu hàng năm từ 2-5 triệu USD) có thể thu hồi khoảng 20.000 USD mỗi năm nhờ việc tối ưu hoá khâu thanh toán. Đối với nhiều doanh nghiệp, đây là con số có thể bù đắp các chi phí vận hành thiết yếu như ngân sách quảng cáo, chi phí phần mềm hoặc chi trả cho đối tác cung ứng.

Payoneer Checkout: Đòn bẩy tăng trưởng tiềm năng cho doanh nghiệp

Trước đây, thanh toán vốn chỉ được xem là một công đoạn kỹ thuật “hậu trường”. Ngày nay, thanh toán đã trở thành tác nhân chi phối tỷ lệ chuyển đổi, biên lợi nhuận và năng lực dòng tiền. Các giải pháp như Payoneer Checkout (hợp tác cùng Stripe Inc.) ra đời nhằm khắc phục những rào cản vận hành, thiết lập một quy trình thanh toán tích hợp tại nhiều thị trường cho nhiều loại tiền tệ.

Thông qua việc cho phép doanh nghiệp thu hộ, lưu trữ và tái sử dụng nguồn vốn trong một hệ sinh thái đồng nhất, phương thức thanh toán này giúp giảm thiểu sự lệ thuộc vào các đơn vị trung gian và hạn chế chi phí chuyển đổi ngoại tệ không cần thiết.

Hiệu quả mang lại được phản ánh trực tiếp qua các chỉ số kinh doanh thực tế. Hạ tầng thanh toán tối ưu giúp tỷ lệ chuyển đổi có thể đạt mốc 95%, gia tăng tỷ lệ hoàn tất giao dịch mà không phát sinh ngân sách tiếp thị. Bên cạnh đó, giải pháp Payoneer Checkout tích hợp liền mạch vào các nền tảng thương mại điện tử lớn như Shopify, WooCommerce hay Magento, cho phép các doanh nghiệp nâng cấp hạ tầng thanh toán tức thì mà không cần tái thiết toàn bộ hệ thống từ đầu.

Theo báo cáo từ Payoneer, các nhà xuất khẩu Việt Nam đạt doanh thu xuyên biên giới hàng năm từ 10-20 triệu USD có thể thu hồi 120.000-150.000 USD và cải thiện chỉ số EBITDA thêm 10-15%.

Ông Nagesh Devata, Phó Chủ tịch Cấp cao khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Payoneer, cho biết: “Khâu thanh toán là yếu tố quyết định việc doanh nghiệp sẽ bảo toàn hay đánh mất giá trị từ mỗi giao dịch. Khi chi phí sở hữu khách hàng tăng cao, các thương hiệu DTC cần hạn chế sai sót hay trở ngại ở giai đoạn này. Một hạ tầng thanh toán hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng giá trị từ tệp khách hàng sẵn có mà không cần mở rộng ngân sách tiếp thị”.

Ưu tiên chiến lược cho hạ tầng thanh toán tại Việt Nam

Hạ tầng thanh toán giờ đây không còn đơn thuần là câu chuyện vận hành, mà đã trở thành ưu tiên hàng đầu ở phương diện chiến lược lẫn công tác quản lý.

Báo cáo của Payoneer được công bố trong thời điểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý, khi Luật Thương mại điện tử và Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia sắp được triển khai. Động thái này nhằm tăng cường các yêu cầu về bảo vệ người tiêu dùng, tính minh bạch và tuân thủ đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán.

Song hành cùng đà tăng trưởng của Việt Nam trong chuỗi thương mại số hóa toàn cầu, việc hóa giải các điểm nghẽn thanh toán không chỉ giúp doanh nghiệp phục hồi doanh thu, mà còn thiết lập bộ máy vận hành tinh gọn để sẵn sàng tăng trưởng xuyên biên giới bền vững.